Pokazywanie postów oznaczonych etykietą lata 60'. Pokaż wszystkie posty
Pokazywanie postów oznaczonych etykietą lata 60'. Pokaż wszystkie posty

czwartek, 24 grudnia 2015

O Pipce, która jeździła koleją, czyli Książka Numer Sześćdziesiąt Cztery

Autor: Bohumil Hrabal
Tytuł: Pociągi pod specjalnym nadzorem
Rok wydania: 1965
Liczba stron: 98

Na okładce autor z wujkiem.
Niektórym święta pachną choinką. Innym pierniczkami i mandarynkami. Mi pachną nowymi książkami. Kolacja zjedzona, kolędy zaśpiewane, trzynaście kilo w żywym tłuszczu przygarnięte, czas na świąteczny wpis. A czy może być coś bardziej świątecznego niż książka o Drugiej Wojnie Światowej i próbie samobójczej? Nie wydaje mi się.

Jako, że ilustracji jak zwykle brak, dzisiaj powrzucam piękne sceny
z filmów i seriali z dworcami kolejowymi w tle.
(jestem Tedem)


Nadmienię jednak, że określenie książka jest chyba w tym przypadku dość łaskawe. Ta nowela jest krótsza od listy rzeczy, które mi w życiu nie wyszły. Dużo krótsza. Jednak może odłóżmy nomenklaturę na bok i przejdźmy do miąższu. Głównym bohaterem oraz narratorem powieści jest mężczyzna o dumnym imieniu Miłosz i nieco może mniej dumnym nazwisku Pipka. Miłosz pracuje na stacji kolejowej, obserwuje jak Niemcy panoszą mu się po kraju oraz usiłuje przejść inicjację seksualną (nie wiem która z tych rzeczy jest bardziej traumatyczna).
Ten gif jest metaforą mojego życia.
Dla Miłosza najwidoczniej jest to bramka numer trzy. Sprawę pogarsza jeszcze fakt, że horyzontalne mambo nieco mu nie wychodzi, gdyż jak sam mówi- przedwcześnie "więdnie jak lilia". Cóż, ponoć każdemu się zdarza, to nic wielkiego i w ogóle. Niestety nasz bohater ma nieco inne zdanie na te sprawę i postanawia się zabić. Co na tle różnych przyczyn samobójstw, o których przyszło nam czytać w literaturze pięknej, nie jest wcale takim słabym powodem. 
Wiem. WIEM, że to jest scena z GossipGirl, ale jest tak piękna wizualnie.
Plus to jest sukienka, w której wezmę ślub sama ze sobą,
kiedy wreszcie to zalegalizują.
Ogólnie zarysowałam wam właśnie dużą część fabuły naszej Książki Dnia. Fabuły, która wcale nie jest skomplikowana. Nie jest też wybitnie nowatorska- mam nawet wrażenie, że książki o młodym chłopaku, szukającym swojej drogi na tle działań wojennych są w literaturze tak częste jak piosenki o miłości w cukierkowym popie (i teraz mam przed oczami Popa z brodą z cukierków, super). 
Kolejna metafora mojego życia.
Na szczęście jednak w lawinie książek o wojnie ta wystaje niczym przebiśnieg (chyba czas obejrzeć Mulan).
Ma w sobie coś, co przykuwa uwagę. Wiem, że pewnie chwycicie się teraz za głowę i do reszty zwątpicie we mnie i moje wpisy, ale uważam, że ta książka jest najzwyczajniej w świecie urocza. Tak, książka o młodym chłopaku o nazwisku Pipka, który ma problemy z wytryskiem przedwczesnym i zawiaduje pociągi wypchane po, nieistniejące u pociągów, uszy niemieckimi żołnierzami, jest urocza. Urocza niczym szczeniak.
A to, tym razem, jest metaforą moich relacji z płcią przeciwną.
Prawdopodobnie na ten jej urok w dużej mierze składa się szczodra warstwa groteski, którą autor włożył w swoje dzieło. Hrabal każdą stronę tak posmarował groteską jakby była Nutellą. Ten dystans, przekąs i poczucie humoru sprawiają, że o dość ponurych wydarzeniach czyta się z uśmiechem na ustach nawet, gdy nie jest się psychopatą.
To już nie jest żadna metafora.
Po prostu Chris jest piękny.
Kolejnym wielkim walorem "Pociągów..." jest styl w jakim zostały napisane. Plastyczny, obrazowy, piękny, zapuszcza korzenie w wyobraźni czytelnika i kwitnie w oczach. Nawet wulgaryzmy oraz określenia dość prostackie są wdzięcznie zdrobnione, koronnym przykładem jest określenie dupeńcia. Niby brzydkie i chamskie, ale jednocześnie takie ładne...
John i Sherlock również

Podsumowując- nie jest to książka, która zostanie moją najlepszą przyjaciółką. Za mało w niej mięsa, żebyśmy miały zostać nierozłączne. Ale gdyby była człowiekiem, to do znajomych na fb bym dodała i nawet statusy lajkowała, bo to całkiem zgrabna i zabawna bestia z niej.
I ten pociąg także.

Na koniec kilka cytatów:
  • Dla mnie Pan Bóg istnieje, a dla tamtego świńskiego wieprza istnieje tylko kotlet schabowy, knedle i kapusta.
  • "Niemcy to i tak wariaci. Niebezpieczni wariaci". Ja też byłem taki trochę wariat, ale na swój własny rachunek, podczas gdy Niemcy zawsze na rachunek innych
  • Zawsze się bałem pięknych ludzi, nigdy nie umiałem normalnie rozmawiać z pięknymi ludźmi. Pociłem się, jąkałem, tak bardzo podziwiałem piękne twarze, tak byłem nimi olśniony, że nigdy nie mogłem spojrzeć w jakąś piękną twarz. 
Pozdrawiam pod specjalnym nadzorem,
M.

sobota, 5 grudnia 2015

Morze myśli, czyli Książka Numer Sześćdziesiąt Dwa

Autor: Stanisław Lem
Tytuł: Solaris
Rok wydania: 1961
Liczba stron: 328
Pozwólcie, że nie skomentuję okładki.
Zacznę od wyznania dość specyficznego. I może dla niektórych nawet szokującego. Otóż, lubię myśleć. To jest takie moje małe hobby, któremu się czasem oddaję. Lubię myśleć, zastanawiać się, gdybać, ogólnie używać neuronów, połączeń synaptycznych, istoty szarej, białej, zwojów, blaszek (tak w środę mam kolokwium z anatomii). I właśnie z powodu tego mojego zamiłowania do myślenia, lubię książki, które nie tylko pozwalają mi na oddawanie się tej rozrywce, ale nawet ją stymulują. Lubię książki, po których człowiek "łapie rozkminę". Wbrew pozorom takich książek nie ma wiele. A przynajmniej nie na tej pożal się Panie Liście. Dlatego tak bardzo się cieszę, że mogę dzisiaj napisać o powieści, która jest... skłaniająca do refleksji? (wybaczcie pytajnik na końcu, mam osobisty uraz do tego określenia).
Jak dorosnę zostanę astronautką, zobaczycie.
link
"Solaris", bo o niej mowa, to książka powszechnie znana. Powszechnie znana, gdyż jest jednym z niewielu nadwiślańskich tworów dobrze przyjętych za oceanem. Jedną z garści polskich powieści, na które pokusiło się samo Hollywood i (tu wstaw okrzyk podniecenia) sam George Clooney. Jednak ja pomimo mojego uwielbienia dla George'a, chciałabym na chwilę przynajmniej zapomnieć o tym aspekcie jej popularności. I najzwyczajniej w świecie skupić się na tym, że jest dobrym, soczystym kawałkiem literatury. Nie tylko literatury sci-fi, nie tylko literatury polskiej,  ale literatury w ogóle.

Mogłabym cały wpis zilustrować Clooney'em,
ale postaram się powstrzymać
link
Zalążek fabuły "Solaris" nie wyróżnia się na tle innych książek tego gatunku. Mamy tu Krisa Kelvina, psychologa (kocham psychologów w science-fiction, o czym zresztą pisałam przy "Ja, Robot"). Kelvin wyrusza w podróż na tajemniczą planetę Solaris, na której prócz niego przebywa dwóch żywych i jeden martwy badacz. Ów martwy badacz popełnił samobójstwo, do którego pchnęło go... no właśnie co? Nasz główny bohater najpierw myśli, że choroba psychiczna i halucynacje. Później jednak okazuje się, że nie jest to prawda. Że osoby, które jawią się jemu (i jego towarzyszom) przed oczami, nie są tylko wizjami. Mają ciało, krew, kości, a nawet świadomość. I właśnie w tym momencie książka zaczyna wspinać się na wyżyny literatury.
Tak a propos, czy patrzyliście kiedyś
na "atomowe grzyby" i uważaliście,
że są piękne, czy tylko ja mam takie zaburzenia?

Nie chcę wam zdradzać zbyt wiele, zresztą sami wiecie, że nie przepadam za opisywaniem fabuły. Jednak nie sposób pisać o Solaris bez poruszenia dwóch kwestii. Pierwszą kwestią jest Ocean. Ocean, który swoją powierzchnią pokrywa prawie całą planetę. Ocean, który nie jest wielką kałużą, zalewem wody, miejscem, gdzie można spotkać mężczyzn w zbyt obcisłych kąpielówkach, a żywym organizmem o cytoplazmatycznej budowie i jakimś natężeniu inteligencji i świadomości. Trudno to sobie wyobrazić, prawda? Jak można porozumieć się z Oceanem? To zadanie wydaje się być niemożliwe, równie dobrze można konwersować z tchórzofretką o zjawisku konwergencji. Albo ze mną o zasadach gry w krykieta. Niektóre rzeczy są po prostu niemożliwe.
Lubie science-fiction, bo zawsze są do niego ładne ilustracje
link
Jednak ludzkość ma to do siebie, że a)lubi rzeczy niemożliwe b)nie lubi przyjmować, że czegoś nie da się zrozumieć c)lubi walić wielkiego śpiącego smoka kijem baseballowym w sam nos, ot tak żeby zobaczyć, czy się nie wkurzy. I dlatego, zamiast zostawić biedny, styrany Ocean samemu sobie, latają na tę planetę jak na tunezyjską plażę i dokonują "eksperymentów". Jak się można spodziewać, gospodarz nie pozostaje im dłużny i sam zaczyna eksperymentować. I to w dość radykalny sposób.
A jak się skończą, to można wrzucać ładne foty kosmosu.
Właśnie w ten iście subtelny sposób przeszłam do zagadnienia numer dwa. Zagadnienia jeszcze bardziej ekstremalnego i filozoficznego. Otóż, jak już wspomniałam wcześniej, bohaterowie Solaris w swojej bazie przyjmują "gości". Gości specyficznych, bo będących ucieleśnieniem pewnych wspomnień... pewnych osób. Na przykład gościem głównego bohatera jest jego zmarła żona Harey. A przynajmniej ktoś, kto wygląda jak ona, zachowuje się jak ona, porusza się jak ona. Ale jednocześnie nią nie jest. Jest odbiciem tego, jak zapamiętał ją Kris. Nowa "Harey" krwawi, ale nie umiera. Nie śpi. Nie je. Wszędzie podąża za naszym głównym bohaterem. Jest tworem sztucznym, ale żywym. Namiastką tego, co kiedyś się straciło.
Czy mogę już zacząć wrzucać zdjęcia Clooney'a?
Ładnie proszę...
I tu zaczyna się moja ciężka rozkmina (żeby nie było, że nie ostrzegałam: ciężka rozkmina przed wami). Jeśli się kiedyś kogoś kochało i się go utraciło, to czy można kogoś krytykować za próby odzyskania choćby cienia tej osoby? Czy to, że coś nie jest rzeczywiste oznacza od razu, że nie jest prawdziwe? Czy jeśli ktoś jest szczęśliwy otaczając się złudzeniami, to mamy prawo brać go za szmaty i wyrzucać na bruk prawdziwego życia? Te wszystkie pytania pływają mi w moim płynie mózgowo-rdzeniowym po przeczytaniu tej książki i kompletnie nie chcą się w nim rozpuścić. A, że w sumie to lubię jak coś w nim pływa i się nie topi, to jestem ukontentowana i rozkminiam sobie cały wieczór (a notatki z anatomii leżą odłogiem).
Wiecie co, stwierdziłam jednak, że on w tym całym
skafandrze wygląda głupkowato i jednak wolę
zdjęcia kosmosu.
Jak widać sama fabuła zrobiła na mnie duże wrażenie. Trochę inaczej było z formą. Jeśli chodzi o jej odbiór to przyznam, że mam lekki dysonas. Z jednej strony książka jest w opór klimatyczna. Opuszczona stacja, małe pomieszczenia, dziwne postacie, to wszystko tworzy niepowtarzalny gotycko-kosmiczny klimat, który mi osobiście bardzo się podobał. Wszystko jest przyjemnie mroczne jak listopadowe noce, cmentarze o północy lub stare filmy grozy. Z drugiej jednak strony, Lem ma tendencję, dość zrozumiałą zresztą do opisywania wszystkiego. Opisuje każdy przedmiot rozrzucony na podłodze, każdy trzask, szum, każdy ruch bohaterów, ich wygląd, kolor oczu, ubranie. Ta skrupulatność jest całkowicie zgodna z naturą narratora (czyli głównego bohatera) który w końcu jest naukowcem, jest też bardzo pożądana, gdy mamy do czynienia z opisami rzeczy związanych z przebywaniem w kosmosie. Jednak momentami ta precyzyjność opisów męczy. A przynajmniej wymaga czasu do załapania (muszę przyznać, że w drugiej połowie książki ten styl pisania przestaje razić, a zaczyna zachwycać). Lem ma tak bogate słownictwo, że mógłby utworzyć z niego fundusz charytatywny i wysyłać dotacje takim pokrakom jak ja. Ma zdolność opisywania wszystkiego w tak realistyczny sposób, że aż czuć smak i zapach. Jednak w jego prozie czuć , że jest to zawodowy lekarz. Pisarz jak najbardziej, ale również lekarz. I ta lekarsko-aptekarska dokładność wyłazi z niektórych stron. Jednym się to będzie podobać, innym nie.
Ok, musiałam, ale już wraca kosmos.
Chyba czas na podsumowanie. Przyznam szczerze, że nie jest to mój pierwszy Lem- dawno temu, uratowałam jedną z jego powieści od przedwczesnej śmierci na śmietniku. Miała powyrywane strony, które sklejałam przez pół dnia, oderwaną okładkę i ogólnie była jak porzucony szczeniak. Leży teraz w moim śląskim domu, w przytułku dla uratowanych książek. Jednak Solaris zapada w pamięć dużo bardziej niż "Obłok Magellana". Ma w sobie coś magicznego, coś filozoficznego, coś psychologicznego, coś naukowego, coś kosmicznego, coś romantycznego, coś przerażającego, ogólnie coś dla każdego. Czyta się ją jednym tchem (chyba, że ktoś ma słabą pojemność płuc, wtedy dwoma) i .zamyka z pewną niechęcią. Jeśli miałabym polecić komuś jakąś książkę o podróży w kosmos, to zaraz po "Autostopem przez Galaktykę" (moja pierwsza książka na tym blogu) poleciłabym "Solaris".
Ciekawe czy ze zdjęciami kosmosu jest jak z profilowym na fb,
na fotach wszystko spoko, ale na żywo to już takie meh...

Tyle w temacie, czas na cytaty:
  • Człowiek może ogarnąć tak niewiele rzeczy naraz; widzimy tylko to, co dzieje się przed nami, tu i teraz; unaocznienie sobie równoczesnej mnogości procesów, jakkolwiek związanych ze sobą, jakkolwiek się nawet uzupełniających, przekracza jego możliwości. Doświadczamy tego nawet wobec zjawisk względnie prostych. Los jednego człowieka może znaczyć wiele, los kilkuset trudno jest objąć, ale dzieje tysiąca, miliona nie znaczą w gruncie rzeczy
  •  Wyruszamy w kosmos, przygotowani na wszystko, to znaczy, na samotność, na walkę, męczeństwo i śmierć. Ze skromności nie wypowiadamy tego głośno, ale myślimy sobie czasem, że jesteśmy wspaniali. Tymczasem, tymczasem to nie wszystko, a nasza gotowość okazuje się pozą. Wcale nie chcemy zdobywać kosmosu, chcemy tylko rozszerzyć Ziemię do jego granic. Jedne planety mają być pustynne jak Sahara, inne lodowate jak biegun albo tropikalne jak dżungla brazylijska. Jesteśmy humanitarni i szlachetni, nie chcemy podbijać innych ras, chcemy tylko przekazać im nasze wartości i w zamian przejąć ich dziedzictwo. Mamy się za rycerzy świętego Kontaktu. To drugi fałsz. Nie szukamy nikogo oprócz ludzi. Nie potrzeba nam innych światów. Potrzeba nam luster. Nie wiemy, co począć z innymi światami. Wystarczy ten jeden, a już się nim dławimy.
 Z planety, gdzie oceany jeszcze nie myślą,
M.

sobota, 15 sierpnia 2015

Koo-koo-ka-choo, Mrs. Robinson, czyli Książka Pięćdziesiąta Ósma

Autor: Charles Webb
Tytuł: Absolwent
Rok wydania: 1963
Liczba stron: 290
A zgrabna pani na okładce tak wiele obiecywała.

Niezbadane są wybory autorów mojej Biblii. Wydaje mi się, że po prostu zawinęli garść książek z księgarni i wrzucili je do jednego wora. Nie da się inaczej wytłumaczyć stężenia bubli, gniotów i fajansu w tym roztworze ksiąg rzekomo wybitnych.
Zdanie przewodnie pierwszej połowy książki
Dzisiejsza książka dnia była dla mnie ogromnym rozczarowaniem. Z jakiegoś powodu wiązałam z nią duże nadzieje. Tak, wiem, moim mottem życiowym powinno być "oczekiwania rodzą rozczarowania", ale chyba dopóki sobie tego nie wytatuuje nad biustem, wciąż będę o tym zapominać. 
Tak mniej więcej wyglądają rozmowy w tej powieści. Osoba A zamienia
twierdzenie osoby B w pytanie.
To nie jest tak, że tę książkę mi ktoś polecił. W życiu o niej nie słyszałam. Wydaje mi się, biorąc pod uwagę jak trudno mi ją było kupić, że nie jest powszechnie znana. A przynajmniej nie tak znana jak jej ekranizacja. Film z Dustinem Hoffmanem, ze ścieżką dźwiękową zawierającą "Sounds of Silence" i "Mrs. Robinson" to klasyka. To właśnie ten film był ostatnim filmem jaki wspólnie obejrzeli Summer i Tom w "500 days of Summer" (czyli w jednym z moich ulubionych filmów).Ja sama filmu nie widziałam, miałam w planach, gdzieś kiedyś go obejrzeć, ale jak to czasem w życiu bywa, kiedyś zmieniło się w nigdy. 
Innymi słowy: Jak na starą rumpę jesteś całkiem hot.
Nigdy, bo przypuszczam, że już tego filmu nie zobaczę. W tym momencie zapuszczanie "Absolwenta" byłoby trochę musztardą po obiedzie. Bardzo słabym, spalonym i niedogotowanym jednocześnie obiedzie. Obiedzie bez soli, pieprzu i bez dobrego smaku. Za to z dużą ilością powtórzeń, bezsensownych konwersacji i toksycznego związku. Ogólnie ta książka to przepis na niestrawność i mdłości. 
Oto co nas czeka, gdy skończymy studia.
(czytaj: nic)
Wszystko zaczyna się dość zgrabnie. Główny bohater, po ukończeniu college'u wraca na łono rodziny, która wystawia go na widok uroczych sąsiadów jak gdyby był rasowym psem potrafiącym żonglować płonącymi pochodniami. "Popatrzcie to nasz cudowny syn! Złote dziecko! Popatrzcie jaki kupiliśmy mu wóz! Popatrzcie jak nurkuje w basenie! Popatrzcie jak ziewa, czyż to nie cudowne?" Innymi słowy jego rodzice zachowują się jak te mamuśki z facebooka, które piszą wpisy nie tylko o pierwszych słowach i krokach swoich pomiotów, ale również o ich wizytach w toalecie i kolorze efektów owych wizyt. Nic więc dziwnego, że główny bohater ma wszystkiego dość i łapie doła.
siedzenie i gapienie się na rybki.
Problem jednak pojawia się później. Nasz tytułowy absolwent gardzi nie tylko światem swoich rodziców. On gardzi wszystkim. Wszystkim i wszystkimi. Gardzi swoją edukacją. Gardzi ludźmi, których poznał podczas podróży autostopem przez Stany (wrócił po 3 tygodniach, bo mu się znudziło, taki z niego Marco Polo). Gardzi samym sobą, swoją przyszłością i przeszłością. Dosłownie wszystkim. Niczym prawdziwy intelektualista całymi godzinami pije piwo z puszki, siedzi gapi się w telewizor (a pamiętajmy, że akcja dzieje się w latach 60' gdzie nie tylko nie było jeszcze reality show o Księżniczkach w Tiarach, ale nawet nie było kablówki. Ani Mody na Sukces. Ani Karashianów). 
Zaczynam uważać, że w filmie Ben nie gapi się w telewizor, tylko w akwarium.

Jednak (chociaż nigdy nie przestanie mnie to zadziwiać), nie samą telewizją żyje człowiek. Z tego właśnie powodu nasz bohater wdaje się w romans z żoną wspólnika swego ojca, uwodzicielską Panią Robinson. Romans toczy się błędnym kołem do czasu, gdy zmuszony przez swoich rodziców Benjamin (bo tak ma na imię Absolwent) umawia się na randkę z córką Pani Robinson- Elaine. Jak się pewnie domyślacie randka ta, chociaż katastroficzna i specjalnie zaplanowana tak, aby była porażką dla dwojga, kończy się namiętnym pocałunkiem i natychmiastową miłością. Tak właśnie tak, mój koszmar senny- głupia, stalkerska miłość w pięć minut wraca do mnie jak bumerang. 
czasem też pływa w basenie mając na sobie najbardziej żenujące
okulary przeciwsłoneczne w historii.
Jeśli myślicie, że moment, w którym Benjamin zakochuje się w córce kobiety z którą ma romans, jest momentem, w którym ta powieść sięga dna, to się mylicie. Później jest już tylko gorzej. Otóż uwaga- Benjamin wyznaje Elaine, że ma romans z jej mamuśką. Dziewczyna, która przez moment wydaje się normalna, wyrzuca go z domu, zrywa z nim kontakt i wraca na studia. Jak myślicie co robi nasz fan kuguarów? Otóż jedzie za nią z postanowieniem wejścia z ową dziewczyną w związek małżeński. To przecież drobiazg, że a)nie masz pracy b)byłeś z dziewczyną na jednej randce c)ruchałeś przez kilka miesięcy jej matkę, tak naprawdę wszystkie te rzeczy czynią cię idealną partią. Mąż idealny znaleziony! Książę z bajki! Mendelsonem stukają kopyta!

Zaburzony to on jest. I to bardzo.
Następna część powieści jak dla mnie jest przeraźliwym obrazem obsesji i stalkomanii. Benjamin nie robi nic innego tylko łazi po mieście szukając Elaine, wypatrując jej, myśląc o niej i planując małżeństwo. A ona zamiast dzwonić na policje, załatwiać sobie zakaz zbliżania się na mniej niż trzy tysiące mil, uznaje, że w sumie to też go kocha. Tak toksycznego związku nie ma nawet w "Grze o Tron", what the actual fuck?! 
Taka ładna a taka głupia... uciekaj! uciekaj i zmieniaj naziwsko!
Przypuszczam, że ta książka miała być taką trochę satyrą na ówczesne czasy i całą otoczkę w stylu "Żon ze Stepford". Jednak aby satyra mogła zostać uznana za satyrę musi prezentować odpowiedni poziom. Inaczej staje się kaleką karykaturą, której miejsce jest jedynie w gabinecie osobliwości, gdzie inni będą się jej przyglądać z obrzydzeniem i politowaniem.
Zawsze zastanawiałam się, czy jestem bardziej jak Tom czy jak Summer.
Teraz już wiem. 
Są książki tak złe, że aż dobre. Są też takie, które są tak złe, że czytamy dalej, aby sprawdzić, czy mogą jeszcze bardziej obniżyć swój lot. Taką właśnie książką jest "Absolwent". Nie byłam w stanie się od niej oderwać, czytałam i czytałam dziwiąc się, że może być jeszcze gorzej. Rów mariański był rozkopywany z każdą stroną. Każda konwersacja między bohaterami brzmiała tak samo. Każdy używał tych samych słów, mówił to samo, konwersacje między Benjaminem a Elaine były bliźniaczo podobne do tych, które prowadził ze swoim ojcem. Nie było żadnych ładnych zdań, żadnych metafor, nic. Nic prócz chaosu złej literatury, której nurt porwał mnie już na pierwszej stronie i nie wypuścił aż do końca.
Moja reakcja po przeczytaniu książki.
Nie wiem, czy kiedykolwiek otrząsnę się z tego jak śmiesznie zła była ta książka. Czuję się zbrukana tym jak bardzo zła była ta literatura. Mam ochotę wziąć kąpiel i poczytać artykuły na Pudelku, które w porównaniu z "Absolwentem" są dobrą lekturą na poziomie. 
dokładnie tak.
Dzisiaj bez cytatów, bo po co straszyć.
Żegna was,
Absolwentka in spe,
M. 

wtorek, 11 sierpnia 2015

Pod kloszem, czyli Książka Numer Pięćdziesiąt Siedem

Autor: Sylvia Plath
Tytuł: Szklany Klosz
Rok wydania: 1963
Liczba stron: 234
Na okładce Sylvia i... balon?
guma balonowa?
nie wiem. nie rozumiem.
nie chcę rozumieć.
Jako, że jestem w żałobie po swoim telefonie, który zmarł śmiercią męczeńsko-topielczą i właśnie leży pochowany w ryżu, postanowiłam rozerwać się lekką lekturką o niedoszłej samobójczyni. 

Gdyż dzisiejszy wpis jest ubersmutny,
rozweselam wesołymi zwierzaczkami.

Zdarza się wam czasem widywać jakąś osobę, na studiach/w pracy/w swoim ulubionym pubie i po prostu wiedzieć, że gdyby ktoś was przedstawił to zostalibyście przyjaciółmi? Tak właśnie było ze mną i dzisiejszą książką. I kiedy wreszcie się spotkałyśmy to nie trzeba było długiego wstępu, od razu złapałam z nią dobry kontakt. I nie zdziwiło mnie to ani trochę- Sylvia Plath znana mi z cytatów i wierszy zawsze przemawiała do mnie silniej niż byłam w stanie się do tego przyznać. Robiłam wszystko, aby nie dać się zaszufladkować jako fanka jej twórczości. Bo bądźmy szczerzy, zachwycanie się Sylvią Plath jest nieco gimnazjalne, trąci snobizmem i zazwyczaj łączy się z poglądami w stylu "jestem taka głęboka, niezrozumiana i artystyczna", Ale chyba po przeczytaniu Dzisiejszej Książki Dnia nie mam wyjścia. Muszę wstać ze swojego krzesła, nieśmiało pomachać i powiedzieć: "Cześć nazywam się M, mam dwadzieścia cztery lata i jestem fanką Sylvii Plath.
Miś koala tulący misia koalę.
Tyle w temacie.

"Szklany Klosz" jedyna powieść amerykańskiej poetki, jest książką semibiograficzną. Esther, główna bohaterka to nikt inny tylko stara, dobra Sylvia właśnie. Wybitnie uzdolniona, piątkowa studentka o literackim zacięciu, otrzymuje miesięczny staż w magazynie dla kobiet. Wyjeżdża do Nowego Jorku, smakuje życia wolnej, niezależnej młodej kobiety (wolnej i niezależnej powinnam włożyć w cudzysłów, bo przecież akcja się dzieje w latach 60'). Chodzi na randki, imprezy towarzyskie, zastanawia się co robić ze swoim życiem. A potem wraca do domu, popada w marazm, usiłuje popełnić samobójstwo i ląduje w szpitalu psychiatrycznym. Iście amerykański sen, nie sądzicie?
Chcę zostać doglądaczem małych fok.
To mój nowy plan na życie.

Nie ma co owijać w bawełnę i sreberka. Fabuła nie jest wybitnie oryginalna. Utrata zdrowia psychicznego jest wałkowana w literaturze częściej niż ciasto na pierogi w polskiej kuchni. Sama na blogu opisywałam już kilka książek o podobnej tematyce. Ta jednak z nich wszystkich jest moją ulubioną. Dlaczego? Jak zwykle powodów jest wiele.
cutest...
facepalm...
ever!
Po pierwsze i najważniejsze zachwycił mnie styl jakim jest napisana. Sylvia Plath to głównie poetka. Myśli jak poetka.Widzi świat jak poetka. I pisze jak poetka nawet, gdy dzieło jest zgoła niepoetyckie. Zdania są ładniejsze od uśmiechu Toma Hiddlestona. Moja kopia ma chyba więcej zdań podkreślonych niż pozostawionych bez śladu ołówka. Zarówno opisy ludzi jak i krajobrazu, a w szczególności uczuć i przeżyć są jak Kaplica Sykstyńska przemnożona przez Notre Dame. Aż chce się je oprawić i powiesić nad łóżkiem. Chce się nimi nazwać swego pierworodnego. Chce się je umieścić na nagrobku... wiecie o co mi chodzi. I jakby tego było mało, te zdania są lekkie jak pajęczyna. Niewymuszone, Naturalne. Bez pudru, podkładu i sztucznych barwników. Bez konserwantów i ulepszeń. Bez silikonu. 
zwierzęta są dużo lepsze od ludzi.

Może jestem zaślepiona i skrzywiona. Pewnie tak, być może zachwalam produkt bez znaku jakości Q. Ale dla mnie ta książka jest taka dobra! Nie mówię, że jest mocna. Nie jest jak pocisk o ogromnej sile rażenia. To nie jest książka, która wybucha wam w dłoniach i urywa kawałek wątroby. To jest powieść na wskroś kobieca, delikatna i krucha, ale o silnych korzeniach, które zapuszczają się prosto w serce.
nikt mi nie wmówi, że jest inaczej.

Jeśli chodzi o samą główną bohaterkę, to muszę przyznać, że nie jestem w stanie jej skrytykować. Rzadko kiedy wypowiedzi głównej bohaterki tak silnie rezonują z moimi własnymi przemyśleniami (biorąc pod uwagę, że usiłuje ona się później zabić nie jest to dla mnie dobry znak. W sumie to trochę Ponurak nawet). Wydaje mi się jednak, że biorąc pod uwagę jak wiele osób się w tej książce zaczytuje, zachodzi tu swoisty efekt Barnuma. Sylvia po prostu pisze o problemach z jakimi przychodzi się nam zmagać,  w taki sposób, że czytając je myślimy "o mój Boże ja mam dokładnie tak samo! To jest o mnie!"i utożsamiamy się z główną bohaterką. Jeśli tak nie jest i po prostu ja jestem spaczona, wybaczcie.
Nie wiem po co w ogóle zwykle szukam ilustracji.
Powinnam zawsze wrzucać miłe zwierzątka.

Dodam jednak nieco dziegciu do tej beczki miodu- druga połowa książki, kiedy Esther błąka się po szpitalach psychiatrycznych, jest moim zdaniem słabsza. Może dlatego, że zbyt wiele o tym już czytałam. Może dlatego, że w wakacje chcę odpocząć od psychologii, nie wiem. Jednak nawet jeśli po przekroczeniu równika powieści jej forma nieco spada, nadal mamy do czynienia z powieścią, która podejmuje ważne tematy takie jak depresja i walka z nią, próby odnalezienia własnej tożsamości oraz wyzwania jakie stawiał i chyba nadal stawia przed kobietami świat. Esther chce być wolna i niezależna, chce tworzyć, działać, realizować się na płaszczyznach, które nie mieszczą się w trójwymiarowym świecie dwudziestego wieku. Zbyt wiele wymaga sama od siebie, zbyt wiele wymagają od niej inni, ale też i ona zbyt wiele wymaga od życia. Czytając te powieść doszłam do wniosku, że największy problem z życiem jest taki, że jest tylko jedno. Gdyby można było prowadzić trzy równoległe żywoty, wszystko byłoby łatwiejsze. Gdzie te równoległe wszechświaty panie Hawking i jak mogę się tam przenieść?
Postanowione- zamiast dziecka będę miała małą alpakę.

Podsumowując, "Szklany Klosz" jest równie optymistyczny jak marsz pogrzebowy. Jeśli macie chandrę to mniej bolesne będzie dla was wsadzenie ręki do włączonego blendera niż czytanie tej powieści. Jednak jeżeli skłonności samobójczo-depresyjne są wam obce, a nad waszą głową nie wisi cieknąca jak kran w mojej łazience, czarna chmurka, to z czystym sercem polecam dzisiejszą książkę. Jest może ciut zbyt... hm... wydumana, ale jeśli trafi w wasze gusta to trafi w nie mocno. 
Albo małe tygrysiątko.

To tyle na dzisiaj, jak zawsze żegnam cytatami:
  • Jeżeli nerwica ma polegać na tym, że człowiek pragnie dwóch, zupełnie sprzecznych ze sobą rzeczy naraz, to, owszem, w takim razie jestem wariatką! Wiem, że przez całe życie będę się miotała pomiędzy różnymi, wykluczającymi się nawzajem pragnieniami 
  • Życie moje ukazało mi się w postaci rozgałęzionego drzewa figowego, tak jak w tamtym opowiadaniu. Na każdej gałęzi wisiała dojrzała, fioletowa figa, symbol jednej z czekających mnie w życiu szans. Reprezentowały męża, dom, dzieci, sławę poetki, wybitną karierę profesorską, karierę dziennikarską, Europę, Afrykę i Amerykę Południową, Konstantego, Sokratesa, Attylę i całe zastępy kochanków dziwnych imionach i niezwykłych zawodach. Jedna z fig reprezentowała złoty medal olimpijski za wioślarstwo. Na drzewie było jeszcze wiele dojrzałych owoców, których symboliki nie zdołałam odszyfrować. Wyobrażałam sobie, że siedzę na tym drzewie i umieram z głodu, ponieważ nie mogę w żaden sposób zdecydować się na to, którą figę zerwać. Miałam ochotę na wszystkie, na absolutnie każdą z tych fig z osobna, ale zerwanie jednej oznaczało automatycznie rezygnację z pozostałych, więc siedziałam, aż figi zaczęły się marszczyć, czernieć i jedna za drugą spadały na ziemię.
  • Czułam, że rozmazuję się w tym świetle jak negatyw jakiejś osoby, której nigdy w życiu nie widziałam.
  • Gdziekolwiek bym się znalazła - na pokładzie statku czy przy stoliku paryskiej kawiarni - to i tak w gruncie rzeczy tkwiłabym tylko pod szklanym kloszem własnej udręki, pławiąc się we własnym skisłym sosie.
  • Posiadanie męża i dzieci równa się przepierce mózgu – człowiek staje się czymś w rodzaju głupiego niewolnika w małym, totalitarnym państewku.
spod szklanego kloszu pozdrawiam,
M. 

poniedziałek, 6 lipca 2015

Mały haczyk, czyli Książka Numer Czterdzieści Dziewięć

Autor: Joseph Heller
Tytuł: Paragraf 22
Rok wydania: 1961
Liczba stron: 477
tym razem nie zapomniałam zrobić zdjęcia książki
Czas na wielki powrót. Wiem, nie było mnie grubo ponad miesiąc, ale niestety sesja i jej powikłania wysłały mnie w daleką podróż, z której wróciłam jak ze spowiedzi z żalem za grzechy i mocnym postanowieniem poprawy. Stąd właśnie zmiany w wyglądzie bloga, a także "fanpejdż" na facebooku, gdzie będę "na gorąco" pisała swoje wrażenia ze spotkań z Książkami Dnia (tudzież Nocy). No, ale ad rem. Przy okazji wpisu o "Na zachodzie bez zmian" uznałam, że o wojnie powinno się pisać dobrze (w sensie umiejętnie) albo wcale. Dlatego do bohaterki dzisiejszego wpisu podeszłam, jak do nowej płyty "Mumford and Sons", z rezerwą. Na szczęście jednak, przynajmniej w wypadku książki, nie miałam do czynienia z niewypałem, a z bombą o całkiem sporej sile rażenia (w sensie czterech liter nie urwało, ale skarpetki nieco spadły).

Dzisiaj będą nie tyle ładne ilustracje (bo o takie do tej książki trudno),
co ładne projekty okładek.
link
Paragraf 22, zawiera w sobie mieszankę iście wybuchową- wojnę, absurd, szaleństwo, groteskę i dość sporą dawkę ironii. Czyli, jak dla mnie koktajl idealny, ambrozja wręcz. Fabuła powieści koncentruje się na Yossarianie, amerykańskim pilocie wojskowym oraz na jego towarzyszach, ferajnie ludzi będących szachownicą komizmu i tragizmu. Stacjonują oni we Włoszech i robią wszystko, aby nie musieć przeprowadzać nalotów. Przez wszystko, naprawdę mam na myśli wszystko, bohaterowie powieści zachowują się trochę jak dzieci, które nie chcą iść do szkoły, bo grozi im jedynka z matematyki- symulują choroby, dodają mydło do ziemniaków, aby się otruć, uszkadzają samoloty. Jednak ich chytre plany, na dłuższą metę są daremne- liczba obowiązkowych lotów regularnie się zwiększa, tak aby nikt nie mógł powrócić na łono ojczyzny inaczej niż w trumnie lub kajdankach. 
Wydaję mi się, że o wojnie trudniej jest rysować niż pisać.
link

Powieść przesycona jest czarnym humorem i absurdem. Jej klimat idealnie obrazuje tytułowy Paragraf 22, który głosi między innymi, że żołnierz ma  prawdo do natychmiastowego zakończenia pełnienia służby na własną prośbę z powodu choroby psychicznej. Problem w tym, że ktoś, kto w trosce o uratowanie własnego życia wnosi o zwolnienie ze służby, udowadnia tym samym, że jest psychicznie zdrowy, a tym samym nie może prosić o zwolnienie z powodu choroby psychicznej. Treść Paragrafu 22 zmienia się wraz z fabułą, zawsze jednak jest przesycona absurdem i bezsensownością. Bezsensownością, z której można się jedynie śmiać.
ale przynajmniej można narysować samoloty
link

W książce Hellera wszyscy są wariatami (zwykle nie używam tego określenia, ale tutaj nie da się inaczej). Wariatem jest Yossarian, który uważa, że wszyscy zarówno Niemcy, jak i Włosi, a już zwłaszcza Amerykanie z jego eskadry, dybią na jego życie. Wariatem jest jego współlokator Orr, który wpycha sobie jabłka w policzki, wariatem jest Major Major Major, który ukrywa się przed swoimi podwładnymi i przyjmuje interesantów, tylko wtedy, kiedy go nie ma. Przy bohaterach Paragrafu 22, bohaterowie "Lotu nad kukułczym gniazdem" są wesołą, przystosowaną do życia ferajną. Jednak jest to zabieg celowy- Heller poprzez absurd postaci pokazuje absurd wojny. Poprzez jej bezsensowność pokazuje jej okrucieństwo. Przypomina to trochę styl filmów Barei, czy może nawet bardziej, moją ukochaną "Rzeźnię numer pięć". 
nawet jeśli te samoloty mają przypominać
nasadkę na suszarkę.
link

Skoro już o "Rzeźni numer pięć" mowa, trudno mi było tych powieści ze sobą nie porównywać. I niestety, "Paragraf 22" dużo traci na tym porównaniu. Nie chcę wchodzić w szczegóły, bo powieść Vonneguta nie doczekała się jeszcze wpisu na tym blogu, ale wydaję mi się, że jest ona dużo bardziej wysmakowana i zabawniejsza. "Paragraf 22" momentami jest monotonny, dużo żartów się powtarza, pewne chwyty jak np. przesłuchania rodem z "Procesu" Kafki, przestają bawić, przy trzecim powtórzeniu. Wygląda to trochę tak jakby Heller znalazł jeden dowcip, który okazał się hitem i opowiadał go w kółko i w kółko jakby się bał, że inne żarty okażą się łamiącymi zęby sucharami. 
można też nie rysować samolotów.
link

Mam jeszcze jedno zastrzeżenie do dzisiejszej Książki Dnia, otóż jej fabuła wydawała mi się trochę niespójna. Nie mam nic przeciwko nielinearnemu sposobowi prowadzenia narracji, a chronologia nie jest dla mnie aksjomatem dobrej powieści. Jednak w momencie, kiedy mamy do czynienia z dwoma tuzinami bohaterów, a każdy z nich ostemplowany jest jedynie stopniem wojskowym i nazwiskiem, trudno jest nadążyć za rwącym jak ból zęba nurtem narracji, kiedy przeskakuje on z przeszłości w przyszłość bez żadnego ostrzeżenia. Samych bohaterów też jest nieco za dużo. Ok, nie jest to może "Gra o Tron" ale mimo wszystko w pewnym momencie każdy kapitan, podpułkownik, generał, pułkownik i sierżant zlali mi się jeden wielogłowy twór, przypominający hydrę w zielonym hełmie. 
Ale zawsze lepiej narysować
link

Podsumowując, powieść mi się podobała. Kilka razy cieszyłam się jak mały pingwin z groteskowego humoru, którym mnie raczyła. Jednak nie umieszczę jej w pierwszej dziesiątce moich ulubionych książek. Prawdopodobnie nawet nigdy nie przeczytam jej po raz drugi. Po prostu nie zrobiła na mnie takiego wrażenia jakie oczekiwałam, że zrobi. 
Bo chyba lepiej rysować samoloty niż ludzi.
Joseph Heller, zapytany kiedyś dlaczego nie napisał już nigdy nic równie dobrego jak "Paragraf 22" odpowiedział: "A kto napisał?". I chociaż oklaski za ripostę, to jednak mogę podać kilka nazwisk. Chociażby wspomnianego już dzisiaj Vonneguta i jego "Rzeźnię numer Pięć"
zdecydowanie lepiej
link
Jak zwykle na zakończenie, cytaty:
  • Co oni mogą mi zrobić – spytał konfidencjonalnie – gdybym odmówił dalaszych lotów?– Prawdopodobnie będziemy cię musieli rozstrzelać – odpowiedział były starszy szeregowy Wintergreen.
  • – Jak to "będziemy"? – krzyknął zaskoczony Yossarian. – Co to znaczy "będziemy"? Odkąd to jesteś po ich stronie?
    – Mam być po twojej stronie, kiedy cię będą rozstrzeliwać? – odparł Wintergreen.
  • Oni chcą mnie zabić – powiedział spokojnie Yossarian.
    – Nikt nie chce cię zabić – krzyknął Clevinger.
    – To dlaczego do mnie strzelają? – spytał Yossarian.
    – Oni strzelają do wszystkich – odpowiedział Clevinger. – Chcą zabić wszystkich.
    – A co to za różnica?
  • Jesteście oficerami Armii Stanów Zjednoczonych. Oficerowie żadnej innej armii na świecie nie mogą tego o sobie powiedzieć. Zastanówcie się nad tym.
  • Yossarian ani razu nie przyszedł pomóc przy budowie, za to później, gdy klub już ukończono, przychodził bardzo często, urzeczony tym dużym, pięknym, nieregularnym budynkiem krytym gontem. Była to rzeczywiście wspaniała konstrukcja i Yossariana przepełniało uczucie niekłamanej dumy, ilekroć spojrzał na nią i pomyślał, że nawet nie kiwnął palcem przy jej wznoszeniu.
  • Dowództwo grupy było zaniepokojone, bo nigdy nie wiadomo, do czego ludzie się dopytają, skoro raz poczują, że mają prawo zadawać pytania.
Odhaczam,
M.